22 Mar 2021

Cumalıkızık, Bursa

 

Cumalıkızık Köyü

Bursa Uludağ’a giderken tabelala yardımı ile köye ulaşabiliyoruz, ve bu bölgede kestane ve incir ağaçları arasına kurulu 7 Kızık köyünden biri olan Cumalıkızık köyü  sizi karşılyor. 700 yıllık Osmanlı mimarisini görmek mümkün bu köyde Bursa’nın kuruluşundan daha önce oluşmuş.

Bursa’nın Yıldırım ilçesine bağlı Cumalıkızık, Bursa şehir merkezine 10 km uzaklıkta yer alıyor. İstanbul’dan en fazla üç saat. Orhan Gazi Vakfiyesi ile kurulan köyün geçmişi 14. Yüzyıla dayanıyor. Tarihte söylenildiği gibi Osmanlı’nın Bursa’yı almasından sonra Kayı Boyundan Türkler Kızık köylerini kurmuşlar. Kurulduğunda 7 tane olan Kızık köyleri; Fidyekızık, Hamamlıkızık, Değirmenlikızık ve Cumalıkızık günümüze kadar ulaşabilmiş köyler olsa da Cumalıkızık ne yazık ki zamanın etkisi ile yıpranmış ve mimarisini koruyamamışlar.

Cumalıkızık, zamana meydan okurcasına direnen köylerden biri olarak dimdik ayakta. Arnavut kaldırımlı ve daracık sokakları ile 100’den fazla tarihi Osmanlı evleri sıralanıyor.



Cumalıkızık Köyü, Bursa

Bir rivayete göre, camisi olmayan çevre köylerden insanların cuma namazını kılmaya buraya gelmeleri köye Cumalıkızık adını kazandırdığı söylenir. Köyü kurduğu söylenen “Cuma Ali Bey” nedeniyle de köyün adının Cumalıkızık olduğu iddialar arasında.

Cumbalı ahşap evleri, köy meydanında üreticilerin ürünlerini sergilediği tezgâhları, etnografya müzesi, tarihi hamamı, kahvehaneleri ve ahşap tavanlı camileriyle köyde zamanda küçük bir yolculuğuna çıkmak mümkün. UNESCO Listesine girmesi ve artan ünüyle birlikte pek çok dizi ve filmlerde de burada çekilmiştir.

Köye girdiğinizde ilk olarak sizi devasa çınar ağaçları karşılıyor. Ve sizleri renk cümbüşü ile gözlerinize hayran bıraktıracak pencereleri çiçeklerle süslü işlemeli, cumbalı evler sokaklar boyunca sıralanıyor.

Evlerin genel özelliği, genellikle 2 ya da 3 katlı ve avlu duvarları 3 metre yüksekliğinde moloz taş ve ahşap hatılı duvarlarla örülü. Kireç sıvalı evlerin zemin katında pencere yok. Ve sokaktan evin içersinin ve avlunun görülmesi hiç mümkün değil öyle bir mimar eseri ki görmeğe değer.



Burada ki kapılar çok güzel ve kapılar genellikle ceviz ağacından yapılmış ve kapı tokmakları dövme demir kuşaklara sahip, iri çivilerle bağlanmış kapıların kulpları ve tokmaları dövme demirden yapılmış ve bu tokmaklarında bir hikayesi var dul evinin tokmağı ile evli ya da zengin ailenin tokmaklarıda görsel olarakta kendini belli ediyor.

Dış kapılar ‘hayat’ denilen avluya açılıyor. Görmüş olduğum tarihi evlerde avludan geçilen bir bahçe bulunmakta. Avluların zemini kayrak taşlarıyla döşenmiş. Bu evlerin zemin katı kiler ve ahır olarak kullanılmakta, bir üst katlarda ise yaşam alanları yani odalar yer alıyor. Kış aylarında ise ‘kışlık’ denilen ikinci katta, yaz aylarında ize ‘yazlık’ adı verilen üçüncü katta yaşamlarını sürdürüyorlar.

Cumalıkızık Köyü, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından koruma altına alınmış. Doğal sit alanı olduğundan neredeyse bu alanda bir çivi bile çakılamıyor. 2014’te Bursa ile birlikte UNESCO’ya dahil edilerek hakkettiği önemi kazanmış durumda.

Köy girişinde ve ara sokaklarda, köyde yaşayan kadınlar tezgahlarda; mis gibi kokan cevizli ekmekler, köy usulü erişteler ve tarhanalar, reçeller, salçalar, kurutulmuş otlar, yazmalar ve geleneksel el işi ürünler satılıyor.

Cumalıkızık’da Gezilecek Yerler

Köy merkezi olabildiğince küçük ve gezilecek yerler birbirine çok yakın ancak işporta tezgahı ve tabela kirliliği var. UNESCO listesine girmiş bu kadar değerli köyün iç havasıda güzel olması gerekir ama tabii köy halkı ne yapsın bu ekonomik sıkıntıda ancak ellerinden bu geliyor.

1 günde gezilecek hatta tam bir gün bile değil değerli okurlarım köyü rahat rahat gezersiniz. Otopark sıkıntısı yaşamazsınız söylemeden geçemeyeceğim Arnavut kaldırımlı olduğu için mümkünse buraya rahat ayakkabılar ile gelin spor ayakkabısı bence işinizi iyi görür.

Cumalıkızık kahvaltısı neler var ve nerede yapılır derseniz; gözlemeler, yöresel peynirler, reçelleri ve zeyinten oluşan kahvaltılarını çok seveceğinizden eminim. Kahvaltı için mekân seçeneği önerirmisiniz derseniz zaten gerek kalmıyor etrafında çok güzel restoranlar bulunuyor.

Cumalıkızık Evleri

Cumalıkızık evleri, Osmanlı en güzel  mimarisinin örneklerindendir. Cumalıkızık’ın adının duyulmasında da en büyük pay sahibi Cumalıkızık’ın tarihi evleri yer alıyor.

Cumalıkızık evleri genellikle pencerelerinin cumbalı ya da kafesli olduğu anlaşılır evlerin giriş kapılarında ise tokmaklar ve kulplar dövme demirden yapılıyor ve halen bu işi yapan yerde bulunmaktadır. Evlerin, sarı, beyaz ve mavi renkli dış cepheleri ile sizleri büyüleyebilir fotoğraf tutkunu iseniz sizlere güzel malzeme çıkacağından eminim.



Anıt çınarlar

Yazımın başında da söylediğim gibi Cumalıkızık köyüne girişinde yer alan devasa çınar ağacı sizleri karşılıyor. Sizlerde biliyorsunuz Çınarları çok uzun yıllar yaşabiliyor sanırım bu ağaçlar 400 yıllık ya da daha fazladır diye düşünüyorum.

Cumalıkızık Köyü Müzesi

2015 yılında faaliyetine geçmiş olan müzede, Köyün 700 yıllık tarihi geçmişinin hikâyesi iki kattan oluşan eski muhtarlar binasında sunuluyor. Tarihi bina restore edilerek, halkın bağışladığı köyün geçmişine ait eşyalar evin salon, bodrum ve bahçe kısımlarına korunarak müzede gösterime sunuluyor.

Cumalıkızık Köy Müzesinde, Türk Kızık boylarının hikâyesi ile başlıyor. Ve bu müzde ise köy halkının yaşam tazı, kültürü, köy adetleri ve giyim kuşam gibi ögelerin sergilendiği müzede UNESCO süreci ile ilgili bilgiler de anlatılıyor. Ve bu müzede Eski sobalar, semerler, satır ve çapalar, kapı tokmakları, karabasan, orak, tırpan gibi tarım araçları ve günlük yaşamda kullanılan diğer eşyalar sergide yer alıyor.

Cumalıkızık Köyü Müzesi, Köy meydanında yer alıyor. Ziyaret saatleri pazartesi hariç haftanın 6 günü olarak faaliyet göstermektedir ve müze ücretsiz olarak ziyaretçilerine kapılarını açıyor.

Cumalıkızık Camii



1916 yılında ciddi bir restorasyon çalışmaları ile 1950 yıllarında ise genişletilerek camiinin ahşap tavanı değiştirilmiş.

Cumalıkızık Hamamı

Hamam, Cumalıkızık Camiinin hemen yanında. Hamamın ne zaman yapıldığı bilinmiyor ama halen yenileme çalışmaları halen devam etmektedir.

Saitabat Şelalesi


Derekızık’ta yer alan şelale, şalaleye çıkmak için yol biraz yokuşlu ve yol kenarları yemyeşil orman ile sizleri büyülüyor.

Saitabat şelalesi, Haftasonları çok kalabalık oluyormuş. Şelale çevresinde piknik alanları bulunmaktadır ben doğal güzelliğe karsı piknik ile uğraşmam diyenlere ise restoran seçenekleri de bulunmaktadır. Şelalede kanyonda buluyor burada doğa yürüyüşleri yapabilirsiniz.

Cumalıkızık’a nasıl gidilir

Bursa-Ankara Karayolu’nun 10. km’sindeki kavşaktan Uludağ yamaçlarına doğru ilerleyen güzergahı 3 km takip ederek Cumalıkızık’a ulaşılaşılabilir.

 

 

Ben Refik Saygın ÇINAR Merhaba, YouTube de kanalım var 16 aylık kızım Ahsen Ece'nin neşeli, sevimli, komik, munzur, haylaz, eğlenceli, komedi anlarını kameraya alıyorum ve eşim ile Çadır kamp, piknik, mangal, ev yemekleri yapıyoruz ve kamp malzemelerini tanıtacağım eşim, kızım ile geziler düzenleyerek kanalımın paylaşımını sizlere sunuyorum.


EmoticonEmoticon